Skip to content

A baloira dos días Posts

Secesión e autodeterminación

Lin nos xornais que o presidente do Goberno do Estado, o Sr. Rodríguez Zapatero, afirmou nun coloquio que “a democracia imposibilita calquera proceso de secesión. Non existe ningún país democrático que sufrise un proceso deste estilo”.

Ignoro de onde tira esa idea o señor Zapatero e podo aventurar con que intencionalidade o fai, mais é evidente que esquece que ten habido recentemente exemplos de “secesión” pacífica e democrática como a dada entre a República Checa e Eslovaquia. Ou a que se deu hai menos dun ano cando Montenegro declarou a súa independencia (ou se quere o Sr. Zapatero, a súa secesión de Serbia) nun referendo que foi monotorizado por cinco misións internacionais que concluíron que o proceso estivo marcado por unha campaña activa e maioritariamente pacífica e sen restriccións aos dereitos civís e políticos fundamentais. Neste mesmo ano a UE apoia sen disimulo a posíbel independencia de Kosobo.

Na miña opinión, resulta evidente que o Sr. Zapatero fala deste tema con demasiada parcialidade, acudindo a un termo, secesión, con certas connotacións de violencia e máis vinculado con procesos de descolonización, e que, ademais, non é usual no vocabulario político actual do Estado Español, onde é máis habitual falar de autodeterminación.

Mais aceptemos falar de secesión.

Poderá dicirnos que o dereito de secesión, entendido como o dereito das colectividades que integran unha unidade territorial, xurídica e política determinada a abandonar esa comunidade, ese corpo político, non cabe no ordenamento constitucional vixente, mais non nos poderá argumentar que non é un dereito democrático nin asocialo con procesos de violencia inevitablemente; poderá dicirnos que a Constitución Española recoñece as nacionalidades históricas, mais non confire nin a elas nin aos cidadáns que nelas vivimos o dereito de secesión, outorgándonos o dereito á autonomía, entendida tal e como precisou o Tribunal Constitucional, xa no ano 1981 na sentenza STC4/81, cando afirma que a autonomía non é soberanía, engadindo ademais que o principio de autonomía nunca poderá oporse ao de unidade.

Poderá mesmo dicir que a tendencia na Europa occidental é máis para a unión que para a secesión, mais non poderá dicir que é a democracia o que imposibilita a secesión ou a independencia.

En calquera caso, se a preocupación do SR. Zapatero é meramente democrática, hai outra reivindicación máis habitual no Estado Español, que si ten cabida na Constitución, que é o dereito de autodeterminación.

Eu non son xurista nin experto constitucional, mais teño entendido que os tratados internacionais subscritos por un Estado forman parte do ordenamento xurídico del e de aí que en virtude da referencia do artigo 10.2 da Constitución vixente aos tratados e acordos subscritos por España, o dereito de autodeterminación figure no noso ordenamento xurídico. Figura no Pacto Internacional sobre Dereitos Económicos, Sociais e Culturais e figura no Pacto Internacional de Dereitos Civís e Políticos, ratificado por España en 1977, asinado polo Xefe do Estado sendo ministro de Exteriores Marcelino Oreja. No artigo 1 deste tratado dise que “todos os pobos teñen dereito de libre determinación.” E os estados que forman parte deste pacto deben promover “o exercicio do dereito de libre determinación e respectarán este dereito de conformidade coas disposicións da Carta das Nacións Unidas”.

Se isto é así, e se non é aceptamos gustosos que se nos corrixa, as autoridades do Estado farían ben en promover, respectar e garantir este dereito para todas as persoas, cidadáns e cidadás con dereitos e deberes, que sintan simpatía por estes dereitos recoñecidos no ordenamento xurídico, en vez de acudir a palabras pouco usadas en política e con reminiscencias a filmes ambientados na Guerra de Secesión americana.

E ademais resulta perverso que o fagan en nome da democracia.

Prensa Galega

O 4 de agosto de 1907 apareceu o primeiro número da publicación A Nosa Terra. Está pois para facer os cen anos e desexámoslle desde aquí outros cen, e aínda máis. Antes e despois de aquel 4 de agosto outras cabeceiras foron aparecendo e desaparecendo. E na actualidade a oferta de prensa galega é bastante deficitaria limitándonos a pouco máis que a un diario, un xornal de distribución gratuíta, o semanario ANT e algunha outra publicación periódica.

Algo parecido sucede con radio e televisión. Tampouco a oferta informativa galega exclusivamente dixital é moi importante.

E esta é a oferta de prensa galega. Subliño o de prensa galega porque se fai preciso reparar na circunstancia de estarmos moitas veces a confundir a prensa producida e editada na Galiza coa prensa que se publica en galego.

Hai xa bastantes anos houbo un debate, ao que se apuntaron algúns intelectuais e moitos políticos, sobre o concepto de literatura galega e se autores como Cela ou Torrente pertencían ou non á literatura galega por seren nados na Galiza e estaren algunhas das súas obras aquí ambientadas. Aínda que a polémica hoxe non existe, as súas consecuencias confusas perviven a xulgar polo que dixo a Conselleira de Educación durante a súa intervención na abertura da mostra Cela y Galicia. Sánchez Piñón expresou a súa satisfacción pola posta en marcha desta actividade e indicou que constitúe “un complemento esencial na formación do alumnado e unha axuda óptima para a comprensión da historia da nosa literatura (a negriña é miña) e, polo tanto, da historia da nosa Comunidade”. A cita non a escoitei eu, mais supoño que será certa pois está tomada da información oficial que sobre o acto apareceu na páxina web da Xunta (http://novas.xunta.es/node/4473), onde se pode consultar.

Hoxe ninguén discute, coa excepción talvez do autor ou autora do discurso da Sra. Conselleira, que a marca que identifica unha literatura é a lingua e polo tanto só pertencen á literatura galega as obras escritas en galego, con independencia da relación que autores e autoras manteñan co noso País.

Interesábame lembrarlles este asunto para voltar ao tema da prensa pois, nos últimos tempos, sobre todo nos medios audiovisuais, é habitual ouvir nas tertulias e nos informativos expresións do tipo “Que dí a prensa galega?”, comentando a continuación os titulares de publicacións realizadas en Galiza, con sede social en Galiza, con capital maioritariamente galego mais que non teñen nas súas páxinas nada de galego, refírome á lingua, ou en todo caso o mínimo para poder acollerse ás subvencións.

Penso que non é bon manter esta confusión e que debe definirse como prensa galega aquela escrita e difundida en galego, con independencia da liña editorial que defenda. A outra, a escrita en español, non o será, por moi difundida que sexa, mesmo sendo a maias lida.

Lingua e Estatuto

A historia do idioma galego é a historia mesma de Galiza porque o idioma é un, e é o máis visíbel , dos elementos caracterizadores fundamentais da Nación.

Pode que finalmente o texto estatutario non recoñeza xuridicamente a nosa existencia como Nación, e se iso acontecer, a preocupación pola situación, ou polo status, do idioma no novo Estatuto será o único indicador da vontade de autogoberno. Porque despois de vinte e cinco anos de marco autonómico, a situación do idioma é, cando menos, preocupante, con retrocesos cuantitativos (en número de falantes, en presenza pública, etc). Como preocupantes son as declaracións do Sr. Núñez Feijoo recuperando, a dous días dunha reunión na que se van fixar posicións definitivas sobre o texto do Estatuto, un concepto, o bilingüismo harmónico, que agora chama bilingüismo cordial, e que o seu propio partido abandonara xa cando se redactou o Plano Xeral de Normalización Lingüística.

Isto é o que se chama recuperar o consenso de hai vinte e cinco anos!

Hoxe, en materia lingüística, é xa un lugar común pedir maior compromiso social coa lingua, mais ese compromiso ten que estar plasmado nun texto que comprometa á sociedade e que obrigue á Administración. Se non for así, pouco teremos avanzado.

Temos a oportunidade de pór en marcha propostas e solucións que vaian alén da situación actual. Por iso precisamos un Estatuto de Autonomía que, en materia lingüística, parta do criterio de que a lingua orixinaria e propia de Galiza é o galego.

Mais a declaración non pode ser só simbólica. Na legalidade actual, a consideración do castelán como lingua oficial leva consigo o dereito de usalo e o deber de o coñecer. Os cidadáns e as cidadás da Galiza debemos ter a obriga de coñecer e o dereito de usar o idioma galego e non debemos consentir ningunha supremacía xurídica para o español a non ser que queiramos que o galego, e nós con el, sexa estranxeiro na súa patria.

Estatuto e laicismo escolar

En Bolivia estanse a elaborar as bases dunha nova Lei de Educación cun amplo consenso social, desde as Forzas Armadas á Comisión Episcopal.

De todas as declaracións de principios que terán reflexo no articulado hai dúas que gustaría de salientar: unha pola novidade que supón introducir nun texto legal o principio de atender con calidade, pertinencia cultural e lingüística a todas as rexións do país, o que leva a propor un modelo lingüístico mediante o cal o ensino se desenvolve obrigatoriamente nunha das linguas orixinarias seguindo o criterio de territorialidade, o castelán como segunda lingua e unha terceira lingua, neste caso estranxeira.

O segundo principio, que comentarei algo máis, supón a declaración do sistema educativo como un “sistema laico que permita o coñecemento de historias, fenómenos relixiosos nacionais e universais, a espiritualidade das nacións indíxenas orixinarias”.

Todas as persoas que pensamos que o ensino debe ser laico somos conscientes da evidencia da presenza do ensino relixioso nos sistemas educativos, mais tamén somos conscientes de que esa presenza non ten por que ser confesional, con abundantes mostras no mundo, entre as que Bolivia será unha máis.

Tamén somos coñecedores de que a nosa xenealoxía cultural se fundamenta, mais non en exclusiva, no papel que a relixión desempeñou ao longo do tempo. Sabemos que non é fácil entender a Castelao, ou a Tiziano, á marxe dun certo grao de coñecemento de cultura relixiosa. Iso é certo, e é un argumento de quen reclama máis presenza de relixión no ensino, mais é tan certo que non é necesario que ese coñecemento sexa confesional. Senón, pola mesma lóxica, para entendermos a cultura exipcia deberíamos profesar a fe de Osiris; para entender os Xogos Olímpicos facer votos aos deuses gregos e para entender a guerra do Iraque posibelmente habería que ser ateo.

Nunha boa parte dos países do mundo, a presenza da educación relixiosa no sistema educativo é un feito constatábel tanto dentro de horario lectivo como fora del e o coñecemento desa situación lévanos a valorar con máis intensidade a decisión boliviana e a reclamar con máis forza para nós un sistema educativo laico, sabedores de que é legalmente posíbel e socialmente necesario xa que o ensino confesional da relixión non debe ter cabida no sistema escolar, sen que iso supoña que os nosos alumnos e alumnas sexan uns ignorantes á hora de comprender o protagonismo da materia relixiosa na nosa cultura nin tampouco ningunha privación do dereito a practicar a relixión que cada quen desexar.

Agora estamos elaborando un novo Estatuto. No seu articulado debería aparecer expresamente que en Galiza o ensino público é laico, sen prexuízo do dereito que asiste a pais e nais para que os seus fillos reciban a formación relixiosa e moral de acordo coas súas propias conviccións e o constitucionalmente establecido.

Posibelmente con iso lles esteamos dando aos deuses o que é seu, e á sociedade o que lle pertence.

Inqueritocracia e democracia

Nos derradeiros tempos púxose de moda a inqueritocracia, palabra non incorporada ao dicionario mais que podemos definir como a ciencia que busca a xustificación da aplicación de determinadas medidas sociais partindo da interpretación dos desexos expresados por unha serie limitada de persoas, elixidas con criterios demoscópicos, e ás que se lles fan preguntas cuxas respostas temos prefixadas. Deste xeito os periódicos publican interesantísimos inquéritos grazas aos que sabemos cousas tan fulcrais para o avance do coñecemento como que os galegos -di unha coñecida marca de colchóns- somos os europeos que mellor durmimos; que os maiores de 65 anos fan o amor unha media de catro veces á semana ou que unha de cada tres mulleres non está satisfeita coa súa vida sexual.

Tamén se nos soe informar periodicamente, non vaia ser que nos confundamos, da valoración social dos líderes políticos, empresarios, futbolistas ou artistas do cinema. E, por suposto, sobre a intención de voto.

Unha vez realizados os inquéritos e feitos públicos os resultados sóese pedir a valoración dos propios valorados, fechando así o círculo. Logo actúase en consecuencia dicindo que esa é a opinión da maioría da poboación.

Cando se trata de resultados electorais sempre se di que a mostra evidencia intencións de voto, mais que o verdadeiro inquérito se produce o día das eleccións e que as urnas non admiten interpretacións.

Pois ben, hai menos dun mes, o 30 de novembro, celebráronse no ensino público non universitario, ao que acoden 7 de cada 10 escolares na Galiza, as eleccións sindicais. Produciuse pois o inquérito verdadeiro, o definitivo. Nelas, unha organización sindical, a CIG, revalidou resultados cunha contundencia que fai que duplique en votos á segunda forza sindical e que porcentualmente se sitúe por enriba do 40 %.

Se consideramos que a CIG defende un ensino laico, galego na expresión e nos contidos, gratuíto e democrático, no que non se xerarquice o profesorado en función de criterios que nada teñen a ver coa función docente e no que a Xunta de Galiza teña competencias plenas, ou exclusivas, deberemos concluír que a maior parte do profesorado galego, co seu apoio a este modelo sindical , está demandando que a Consellaría de Educación tome nota e actúe en consecuencia. De outra maneira non se entendería que se lle de valor aos inquéritos, que se acredite na súa fiabilidade cando están a noso favor e non se lle dea aos resultados electorais, o único inquérito que realmente serve.

Mais moito nos tememos que os responsábeis educativos consideren que a forza dos votos é unha sondaxe máis, cunha mostra representativa máis ampla do habitual.

O grave é que, polo menos no que eu coñezo, a Administración Educativa nin sequera valorou publicamente os resultados. Nin inqueritocracia nin democracia.

No fondo, a Consellaría de Educación equipara a opinión do profesorado, dunha inmensa maioría do profesorado, libremente expresada, en apoio dun determinado modelo educativo, con calquera outro inquérito sobre as horas que pasamos durmindo.

Galiza está mal colocada

Corren os ríos fóra dos leitos e as empresas hidroeléctricas duplican ingresos. Inúndanse as veigas cos temporais, agora chamados “episodios meteorolóxicos adversos”. Atribúese aos efectos dos incendios o alagamento das poboacións, sen pensar que en moitas partes as pistas trazadas nos despachos encheron o país de estradas rectas nun país de formas curvas (sen ter en conta para nada as curvas de nivel) que desviaron as augas do seu curso natural.

Vivimos pendentes das desgrazas e dos custos económicos das enchentes, froito da adversa sorte contra a que non podemos facer mais nada que baixar a fronte esperar, que pasen as correntes apestadas, como dicía Rosalía.

A industria madeireira, reinterpretando o vello lema de “a terra para quen a traballa” reclama agora o monte para ela, albiscando unha inmensa plusvalía de eucaliptos e piñeiros, anunciando un deslocamento das empresas se a Lei de Montes non ten en consideración as súas demandas.

E no medio de todo isto fáísenos sabedores de que “para moitas cousas Galiza está estratexicamente mal colocada”. Así o confirma o Presidente da Confederación de Empresarios de Galiza, Sr. Fontenla.

Mais para que ou para quen está mal colocada Galiza? Porque un repasa rapidamente a historia e pensa que non o estaba para os romanos cando explotaron os nosos recursos auríferos e construíron redes viarias sólidas e duradeiras polas que circulou o ouro mais tamén a lingua, a relixión e a cultura; tampouco o estaba cando a industria da guerra da primeira metade do século XX situou Galiza nos mapas de todas as chancelarías e comezou a explotación do volframio que converteu Galiza nun territorio estratéxico na xeopolítica do momento.

Por que agora si estamos mal situados, se a variación no eixo de rotación da Terra non foi moita nos derradeiros dous mil anos? E tampouco mudaron tanto os centros de decisión e poder.

Non estamos xeograficamente ben colocados para ser unha potencia no aproveitamento de recursos mariños?

Non gozamos dunhas condicións ambientais que nos permitirían ter un sector gandeiro e leiteiro altamente competitivo se non for porque as estratexias da política económica estatal e europea nolo impiden? E no sector enerxético, estamos mal situados cando resulta que os ríos galegos son, en conxunto, os principais produtores de enerxía hidroeléctrica de todo o Estado? Non somos produtores de primeira liña mesmo en enerxías renovábeis?

Galiza está ben colocada. Quen posibelmente non está é un sector do empresariado, mais preocupado coa ganancia fácil e especuladora que polo tecido industrial e o futuro do País.

A nación é un feito e non unha idea

Foi o ano 2006 ano de efemérides: vinte e cinco anos do Estatuto de autonomía; setenta anos do estatuto do 36; noventa anos da fundación das Irmandades; centenario da Academia; cento cincuenta do Xantar de Conxo. Ano de efemérides e de incendios. E de terras fendidas pola choiva que reconquista os espazos que a especulación lle roubou. Foi o ano en que comezaron os traballos que culminarán coa redacción dun novo texto de Estatuto para Galiza. Traballos que haberán de rematar en 2007 e que nos tirarán definitivamente da dúbida de saber cal é esa “grande frase”, en palabras de Ismael Rego, que nos aclarará se somos nación, nacionalidade ou que outra cousa. E logo o texto irá camiño de Madrid e alí, se non gusta, cumprirase o que xa anunciou a Vicepresidenta do Goberno do Estado días pasados cando visitou Galiza: se o texto que de aquí saia non nos gusta, xa o arranxaremos en Madrid. A cita pode que non sexa textual, mais a idea era esa e iso é ter as cousas claras e situar Galiza no seu sitio: no noroeste.

Mais resulta que aquí moitos e moitas reclamamos o dereito a dotármonos de estruturas políticas propias acordes coa nosa condición nacional. Porque diso dependerá o noso futuro.

O novo Estatuto de Galiza debe recoñecer xuridicamente a nosa existencia como nación, como nación que ten dereito a decidir sobre como quere que sexa o futuro e os galegos e galegas de hoxe en día non podemos facer deixación desa responsabilidade.

Estamos convencidos de que Galiza é unha nación. Partimos dese convencemento porque antes de nós millares de galegos e galegas demostraron coa súa práctica e desde todos os puntos de vista esa realidade que nós hoxe tamén afirmamos. Por iso non nos é preciso demostrar nin xustificar, nin tampouco o queremos facer, a cada paso esta realidade.

Como tal nación da Europa do século XXI non podemos permanecer indiferentes perante a posibilidade de, nas reformas Estatutarias que están en marcha, reclamarmos o dereito a planificar o noso propio futuro, o que queremos libre e democraticamente ser, sen colidir con ninguén mais tamén sen que ninguén entorpeza o noso camiño.

Lonxe das grandes frases que nos definan e das ameazas con que nos provoquen, nós ben sabemos o que somos, e o que somos, sómolo con independencia de os demais o veren. Porque a Nación – dixo Castelao – é un feito e non unha idea.

O condutor da liña 17

 Prema aquí se quere escoitar

Había máis de quince anos que conducía o autobús da liña 17, o que vai da Torre ao Porto pasando polo centro da cidade. Coñecía as persoas que subían e baixaban en cada paraxe, unhas polo nome, outras só de vista.

Na Praza do Museo subían as peixeiras que vendían no Mercado Central. Primeiro metían as caixas baleiras pola porta de atrás; logo entraban moi rápido por diante. Sentaban na parte de atrás e comezaban a cochichar chistes picantes, historias de sexo e amor que se mesturaban co cheiro a peixe que desprendían os seus corpos. Este aroma inundaba o autobús. Ao pouco, máis algareiras, relataban sen vergoña historias de clientas, historias ben segredas que agora ían dunha porta a outra.

«Aquela que deixara o marido e marchara cun home que traballa na banca. Bo, xa se sabe, os homes queren o que queren.

Que non, que ela fixera ben, que levaba unha vida desgrazada, agora podería vivir, que lle pegaba e todo”

Tamén era aquí onde subía a moza cega que vendía o cupón no mercado. Entraba co seu can e sentaba, case sempre no mesmo asento. Entón el ollábaa polo retrovisor.

Tiña a pel moi branca e un pelo de ébano con reflexos violeta. Vestía de negro e, algunhas veces, entraba en conversa coas peixeiras.

Entón aquela voz entolecíao! Non sabía como definila, mais por  veces, na casa, cando sentaba para ver na televisión as noticias do día, pensaba nela.

Había días que non subía no autobús e entón el sentíase invadido por unha estraña sensación  de inquietude durante toda a xornada. Nunha ocasión en que el fora ao Concello para verificar se estaba inscrito no censo electoral, encontrouna á porta da Biblioteca Municipal e sentiu un desexo inmenso de  lle falar.

Mais non ousou.

Na paraxe do Instituto soben dúas mulleres que van ao Centro Médico.

-Pódeme avisar cando cheguemos?

– Non se preocupe, Señora, alí acaba a liña.

Era sempre a mesma conversa.  A seguir comezaban a falar  dos netos, da filla que unha tiña en Holanda, do neto da outra que estaba nas Illas Canarias, porque aquí non che hai traballo, este país non ten futuro; os mozos emigran, os vellos morren, o diñeiro non abasta para vivir. E logo falaban das pensións, da carestía da vida e, de cando en cando, con certa melancolía, da súa mocidade.

E tamén aqueloutra muller que sentaba no asento de detrás do condutor e a chamada que ela recibía  no seu telemóbel cando o autobús daba a curva  na praza de Portugal, en dirección á praia.

– Agora non podo falar, estou no autobús, …máis tarde? Pode ser. Non, non me pasa nada, mais non podo falar. Xa te chamo. Adeus.

Sempre a mesma historia no mesmo sitio, á mesma hora.

Cando circulaba pola Avenida de Rianxo en dirección à Praza do Museo, topou coa rúa cortada. Rompera un cano da auga e os obreiros da empresa municipal reparaban a avaría para restabelecer o servizo. O autobús houbo de se desviar pola rúa Castelao para pasar á Avenida de Ourense e retornar á Praza do Museo, onde estaba a paraxe.

Foi daquela cando sucedeu todo. Nin tempo tivo de frear.

O can quedou debaixo das rodas do autobús.

O can e máis ela.

Rei Pedreira

Desde hai uns anos, cando trasladaron ao Polígono que está para alén do cemiterio a empresa en que traballa, agarda  o autobús na paraxe situada  na Avenida de Rosalía, fronte ao  número oito, a escasos douscentos metros de onde habita, un pequeno apartamento que aínda está a pagar. Chega  alí  ás 7:50 horas, xusto no momento en  que a moradora do quinto andar se asoma á xanela. Algo despois sae co gato á rúa, preso á maneira dun canciño. O gato arrabuña durante uns segundos  o tronco dunha árbore, a única que hai nesta rúa de asfalto e cemento. Logo trepa até as primeiras polas e observa desde ali un grupo de   mulleres que fuman con avidez e falan case en silencio mentres agardan a que abra un taller de costura que está nun baixo pouco arexado.

O gato move, alternativamente, as orellas, como intentando captar algunha das historias que as mulleres contan e, a un sinal,  baixa da árbore, mentres polo fondo da rúa, en dirección ás casas novas da Eira Vella, que soben paseniñamente monte arriba, asoma o varredor.

De volta para dentro crúzase cunha muller. Entre elas só media un miañar mimoso do gato.

A moradora do quinto chega á casa e o gato asoma polo tendedeiro que  dá á rúa devecendo por  atrapar algún dos paxaros que pousan nos cordeis

O autobús está perto. A dous minutos, segundo o indicador luminoso que instalaron hai uns días ao lado da marquesiña.

A moradora do quinto asoma perigosamente á xanela,  ollándoo desde a cima como se lle quixer dicir algo. Tanto tempo baixando o gato á rúa  e nen un saúdo.

O gato teima en  atrapar os paxaros que, alleos á desgraza e seguros de non seren alcanzados, móvense como  funambulistas nas cordas do tendedeiro, a esa hora nu de pezas colgadas.

O autobús vira na curva da Caixa de Aforros e detense no semáforo . Vinte e cinco segundos e estará aquí. Tira do peto a tarxeta-moedeiro

Mentres sobe ao autobús ve como os paxaros saen voando do tendedoiro.

Ao día seguinte, puntualmente  a moradora do quinto asoma á xanela. Pouco despois ábrese a porta da rúa. Sae soa. Sen o gato. Chega até a árbore e acariña coa man as rabuñadelas do gato.

Agarda un pouco e entra no predio.

Soubo, pola compañeira de paraxe, que o gato caira onte á rúa perseguindo os funambulistas do tendedoiro. Un salto mortal. Ao vacío.

A moradora do quinto asoma   pola xanela do tendedoiro que  dá á rúa.  Varios paxaros pousan nos cordeis. Devece por collelos…..

O autobús asoma na curva da Caixa de Aforros. Vinte e cinco segundos e estará aquí. Tira do peto a tarxeta-moedeiro.

Mentres sobe  ve como os paxaros levantan o voo.

Sente unha leve queixa e un golpe seco no teito do autobús,  aínda inmóbel.

Olla ao quinto. Os paxaros pousan novamente nos cordeis.

O desembarco do Orzán

Paseo marítimo da Coruña. Once trinta horas a.m.  Vinte e sete de maio. Ano dous mil cinco. Coches de policía cada cen metros. Destino Centro de Saúde.  Control presión arterial. Cortados os accesos  á praia do Orzán. Volto a vista á praia. Toda deserta. Sete corpos vestidos de militar tombados na area. Armados. Apuntando. Non vexo nada. Érguense. Apuntan á area. Tíranse ao chan. No mar unha patrulleira impide o paso a unha lacha de pesca. Avanzan dúas barcazas a toda velocidade cara ao areal. Baixan delas catorce soldados. Sete de cada unha. Un tropeza. Cae. Érguese. Avanzan en dirección aos outros. Despréganse en medio círculo. Un helicóptero ven desde o mar. Pasa un avión. Enorme estrondo. Un grupo de operarios sela unha minúscula greta no Centro de Saúde. Caos total no tránsito. Traballadores montan un palco. Xente que pasea polo paseo marítimo.  Os soldados seguen tirados na area. A uns cen  metros outros militares seguen as manobras con prismáticos.  Avanzan outras dúas lanchas. Baixan outros sete soldados de cada unha. Tíranse á area. Chega xente con intención de baixar á praia. Paso cortado. Liña policial. Aparece un señor de traxe azul mariño e gorra de primeira comuñón. Saúdos militares. Os soldados érguense. Avanzan. Tíranse ao chan. Avanzan reptando. Levántanse. Forman un círculo. Cos pés cara ao centro. Unha máquina lava as vías do tranvía. Grande lavado de cara da cidade. Pasa outro avión . Enorme estrondo. Os soldados do círculo tíranse ao chan.. Non vexo o inimigo. Caos de tránsito. Unha ambulancia non pode pasar. IUIUIUIUIIUIUIUIUIUIUIUIUIUIUIUIUIU.

Un policía municipal desespérase. Moitos coches de protección civil. Moitos policías municipais.

O outro día celebrouse o Correlingua. Máis de cinco mil escolares. Ningún coche de protección civil. Dez policías municipais.

No centro de saúde seguen as colas. Número 509, sala 10. Número 111, sala 2. Ese son eu. Presión arterial quince-nove. Hai que baixala. Pido vez.

De novo paseo marítimo. No ceo aparecen as primeiras nubes. Deixan sombra sobre a praia.  Os soldados levántanse. Algúns diríxense ás barcas. Rindo.  As gaivotas sobrevoan os soldados,  a barca. Varias veces. Finalmente diríxense ao areal. Pousan.

A praia fica liberada. Soas, as gaivotas.

E algún soldado en misión humanitaria.