Skip to content

Mes: Maio 2009

Na lingua vivimos

In languages we live. Voices of the world é o título dun interesante documental de Canal Historia que trata a problemática actual de moitas linguas minoritarias en camiño de extinción.  Foi traducido a español por “Sobre el origen de las lenguas” , deixando de lado, a tradución, o significado inglés da expresión, na lingua vivimos. É un filme danés e inglés no que se visitan máis de 20 linguas, falando cos protagonistas de moitas historias de recuperación e perda de linguas.

Pode verse premendo no enlace.Sobre a orixe das linguas. Tamén se pode ver aquí

Español = Inglés

Descubrino de casualidade. Sempre pensei que español e inglés eran linguas diferentes e resulta que non. No web do Concello da Coruña anunciase a presentación do disco Cancións para Antía. Na pestana en Galego podemos ver: fol1 Na entrada da web en español temos Fol2 E na entrada en inglés podemos ver isto fol3

O galego e a guerra do Iraq

Nos días previos á invasión do Iraq, os estrategos americanos mostraban ao mundo unhas imaxes, que o común dos mortais asociabamos claramente cun camión de reparto de conxelados, mais que houbemos de aceptar escondían tremendas armas de destrución masiva, despois da severidade con que nolo advertiron Bush e os seus asociados perante a mesmísima ONU. O Partido Popular, liderado a esa altura por Aznar, apoiou con entusiasmo a idea, por certo por boca das mesmas persoas e dos mesmos medios que agora disparan os dardos da imposición lingüística.

Cando, iniciada a guerra se aproxima a toma da Bagdad, de novo se ofrece ao mundo, en directo polas televisións americanas, por unha parte o ataque ao hotel Palestine en que se aloxaba a prensa e por outro o derrube da estatua ecuestre de Sadán, accións ambas con evidente simbolismo: amedrentar a liberdade informativa representada pola prensa internacional e simbolizar a caída do réxime, reafirmada despois coa execución pública de Sadán e as burlas dos seus verdugos.

Por mais que se demostrou unha e outra vez a falsidade de todas estas accións a única verdade é que os EEUU, e os seus axudantes, acadaron o seu obxectivo, ou polo menos unha parte.

A historia nunca se repite, mais as estratexias do colonizador soen ser as mesmas desde os tempos de Marco Antonio e Cleopatra, caendo nos mesmo erros de análise, ou cousa que é peor, manipulando a mentira para a ofrecer como verdade.

De aí que, novamente, os estrategos do Partido Popular, axudados na medida do posible polo PSOE que nuns casos ofrece consensos e noutros aparentes diverxencias, que nunca aceptaron a realidade plurinacional e plurilingüística do Estado Español, que están convencidos dunha prevalencia española na EU, e da posibilidade de pór novamente unha pica en Flandres, continúen con esa estratexia deturpadora da realidade. Como os iraquís, estamos dotados dunha terrorífica arma de destrución masiva: unha lingua propia, viva e útil, a máis mortífera das armas contra o uniformismo. Lingua e cultura son os símbolos que hai que derrubar.

E onde está o noso hotel Palestine ao que disparar? No ensino, o espazo onde se exemplifica a convivencia entre culturas e se forman individuos capaces de analizar a realidade sen intermediarios. Aí é a onde hai que dirixir o certeiro disparo que acabe con toda a idea de que o galego poida recuperar espazos e usos.

Por iso, deseñada a campaña previa sob a idea falsa da IMPOSICIÓN e en nome da LIBERDADE, é preciso ofrecer ao mundo, nos primeiros días de goberno, iniciativas que visen o derrube do principal símbolo de regulamentación do noso idioma nas aulas, atacando o único refuxio en que o noso idioma ten algunha cobertura de uso: o ensino.

Contra a guerra saíron millares de persoas á rúa en todo o mundo co obxectivo de facer patente a actuación ilexítima das lexións americanas; contra as medidas anunciadas polo Presidente da Xunta e confirmadas polo seu entusiasta Conselleiro de Educación, saíron 50.000 persoas o 17 de maio.

Agarrarse, como fai o Presidente, á idea de que os cidadáns xa votaron o 1 de marzo, para non tomar en consideración a manifestación, ou mesmo desprezala, é un erro no que novamente caen os estratexistas do PP. O 1 de marzo celebráronse unhas eleccións xerais, non un referendo sobre a Decreto 124/2007. Interpretar os resultados electorais en clave de referendo é un erro de cálculo só comprensible desde a prepotencia ou desde a planificación do destino final do galego similar ao do réxime iraquiano: a morte pública por asfixia, despois dun xuízo en que o tribunal estará composto por aqueles que planearon a estratexia e entre as burlas dos executores da sentenza. Daquela, chegará o consenso.


 

Libre elección?

A comezos do século XX o goberno de Australia levou a cabo unha política de separación dos nenos mestizos dos seus pais levándoos fóra do seu contorno para os escolarizar. A idea respondía  ao suposto de que educados no mundo dos brancos os nenos prosperarían deixando atrás a idea de atraso da súa lingua e cultura. Isto rompeu familias e desfixo comunidades enteiras e os nenos foron, finalmente, educados para seren criados dos brancos. Tal opresión só pretendía arrebatar lingua e identidade aos nativos que cando finalmente se reencontraron coas súas familias non podían comunicarse con eles por non coñecer o idioma. Hoxe en Australia desapareceron o 95 % das linguas.

A comezos do século XXI, Mayor Oreja manifestou, en declaracións efectuadas en Cataluña, sentirse orgulloso do seu bisavó por ter prohibido falar éuscaro na casa. O tal señor fixo ese “esforzo”, cualificado por Oreja como propio de mentes abertas, – en contraste coa mente “cerrada” de Sabino Arana, a quen cita como coetáneo e amigo do seu bisavó- para que os seus fillos falasen ben español. Insistiu, ademais, en que o que hai que facer é defender o español para que este se converta en lingua vehicular na UE, xuntamente co inglés. Unha vez máis, a lingua como instrumento do imperio.

Mentres estas declaracións se difundían en Cataluña, na Galiza, os correlixionarios de partido do señor Mayor Oreja, que -lembremos- é cabeza de lista para as eleccións europeas, manifestan unha actitude similar na forma e que persegue o mesmo obxectivo: tendo en conta que aínda non nos poden prohibir falar galego na familia e que arrebatar os nosos fillos e fillas para os escolarizar en espazos separados é custoso neste momento de crise mais non se desbota como solución final, ou polo menos é o que di o Conselleiro de Educación, faise necesario erradicar toda medida de promoción do ámbito público en base á suposta necesidade de garantir o consenso lingüístico.

Mais Galiza non é Australia, por máis que o eucalipto abunde, nin os modelos familiares da Galiza do século XXI son os mesmos que os do século XIX na casa dos antepasados de Mayor Oreja. Non podendo pois prohibir no seo familiar, o PP acode ao ámbito público e aí temos os seus dirixentes convertidos en sociolingüistas de ocasión ou de profesión, tanto dá, recitando a teoría do disparate da imposición e da perda de consenso.

Onte, 17 de maio, 146 anos pasados desde que Rosalía, por certo coetánea do bisavó de Mayor Oreja e que coñeceu ben as teorías impositivas do español, publicou Cantares Gallegos, 40.000 galegos e galegas enchemos as rúas de Compostela. Nos días previos outros 45.000 rapaces e rapaces manifestaron o seu dereito a seren educados en galego. A todos nos responde hoxe o conselleiro de Educación que ese Decreto se vai derrogar por ser un compromiso cos seus votantes.

Mais, cales son as verdadeiras razóns de derrogación do Decreto, pois ninguén cre xa o conto da imposición. Na miña opinión a explicación ven dada neste parágrafo do programa electoral da PP:

A existencia dunha oferta plural de centros educativos constitúe un síntoma de apertura nunha sociedade aberta; pola contra limitar a capacidade de elección dos pais reduce a igualdade de oportunidades e afecta especialmente ás persoas con menos recursos e por iso cada vez máis pais demandan maior liberdade na elección da educación que queren para os seus fillos: elección de centro, de relixión, de ideario, de lingua… A administración, sempre tendo en consideración a necesaria homoxeneidade do sistema que garante a cohesión social, pode contribuír a incrementar as garantías da libre elección do tipo de educación, e inspirará a política de concertos educativos e de relación cos centros privados, en función da demanda das familias”

Trataríase de facilitar que os centros privados suxeitos a concerto poidan incluír no seu “ideario” un perfil lingüístico para que os pais elixan” libremente” o tipo de educación, evitando deste xeito situacións de incumprimento da norma que os podería levar á perda dos concertos educativos. Todo arranxado, as familias demandan ensino en español, a administración “incrementa as garantías” de libre elección do tipo de educación, os centros privados poden garantir os desexos das familias e, de paso, incrementar o seu peso no sistema educativo.

Dunha vez por todas acabamos de privatizar o sistema (despois continuamos coa sanidade) e matamos dous paxaros dun só tiro: eliminamos o problema do ensino público e o do galego. Alguén o pode facer mellor?

Lingua Galega e Pentecostés

A mitoloxía, quer a de base grecolatina, quer a de base bíblica, se é que se pode facer esa diferenciación, pois ambas están entrelazadas na nosa cultura, ofrécenos abundantes chaves interpretativas da realidade en que vivimos os humanos. A lingua, esencia e base do noso pensamento, está presente en toda a mitoloxía, desde a Torre de Babel a Pentecostés e infinidade de expresións e frases do cotián teñen orixe mitolóxica.

De todos os episodios bíblicos hai un que sempre me chamou a atención: aquel en que reunidos no Cenáculo os apóstolos e algunhas outras persoas, adquiren de repente o don de linguas, isto é, a posibilidade de se expresar en todas as linguas do mundo. Tomaba así consciencia a Igrexa primitiva da necesidade de ensinar a nova fe na lingua do educando, os apóstolos, os mestres poderían falar na lingua de cada un e cada unha. Desafortunadamente, cando a Igrexa entendeu que o seu reino si é deste mundo, acabou renunciando a esta revelación carismática o adoptou o monolingüísmo, en latín primeiro e, no noso caso, en castelán despois, e a glosolalia quedou relegada a unha entrada no dicionario. Estes episodios non son únicos do cristianismo e así a Sibila de Delfos falaba estraños sons que se supoña eran as mensaxes do Deus. Actualmente diversas relixións manifestan fenómenos de glosolalia.

Nos anos 70 do século XX este fenómeno, real, espertou a curiosidade de moitos científicos e recentemente, ano 2006, unha pesquisa levada a cabo na Universidade de Pensilvania descubriu que cando un individuo está afectado de glosolalia, a área do cerebro que controla a linguaxe non está activa, e deste xeito non posúe control sobre o suxeito. O fenómeno, que aínda está a ser estudado, esperta a curiosidade da ciencia e do público familiar máis con esta práctica. Como termo médico, a glosolalia é definida como un grave trastorno da fala, polo que o suxeito se expresa cun léxico propio, imaxinario e incomprensible, formado mediante a adxudicación de novos significados ás palabras coa convicción de estar empregando unha linguaxe nova que, na realidade, non se corresponde con ningunha estrutura lingüística nin de pensamento.

Se analizarmos a linguaxe sociolingüística do Partido Popular de Galicia, e do seu presidente, o actual e o anterior, veremos como son vítimas desta doenza: onde os estudos serios sobre sociolingüística indican que en Galiza hai un conflito lingüístico e a palabra a utilizar é diglosia, eles falan de bilingüismo harmónico ou de cordialidade e amabilidade lingüística; onde os estudos falan de que o galego retrocede en usos, eles falan de imposición. O diagnóstico é evidente: o Partido Popular está infectado de glosolalia. Claro que tampouco é a primeira doenza lingüística que padece algún membro do PP. Anos atrás detectouse un caso de Xenoglosia (un fenómeno que consiste en que un individuo e capaz de falar idiomas que nunca aprendeu, como, por exemplo, unha persoa comezar a falar alemán fluentemente sen nunca ter aprendido alemán, ser alemán ou convivir con alemáns. No noso contorno máis próximo o caso máis coñecido foi o de José María Aznar, que podía falar catalán na intimidade sen o ter aprendido nin ser catalán.

Ten cura a glosolalia?

Ten, aínda que por se tratar dun fenómeno psicosomático o seu tratamento é máis demorado, pero en todo o caso o primeiro paso é desprenderse do autoodio e con el todos os restantes prexuízos lingüísticos. Sen esquecer a parte práctica, o uso corrector das dificultades mediante técnicas de reeducación.

Correlingua

Hoxe comeza o Correlingua 2009 cunha previsión de participación de 45.000 persoas. Nun formato máis reivindicativo do que deposrtivo,  esta carreira que non é carreira, percorrerá diversas localidades até finalizará o día 15. Son 10 días en que rapaces e rapazas de todas as idades saen á rúa para reclamar o dereito a vivir en galego, ese dereito que agora con enerxía renovada se nos intenta negar. Por iso o Correlingua deste ano adquire unha especial importancia pois confirmará que esa xuventude que é o futuro do noso idioma non é tan apática como se di e que cando as cousas lle importan as manifesta publicamente. Haberá voces que manifesten que os rapaces asisten a calquera cousa con tal de non ter aulas, mais estas persoas seguramente están antepoñendo o seu propio comportamento, a súa propia falta de compromiso e trasladándoo a uns rapaces e rapazas que, non esquezamos, asisten voluntariamente e con autorización materna ou paterna no caso de seren menores de idade.

[youtube=http://www.youtube.com/watch?v=4ih6-F9EdKU&hl=es&fs=1]

Na Coruña prodúcese a maior asistencia. Por iso, perante esa Torre que xa estaba aí cando naceu o noso idioma, e que como el tivo momentos de decadencia, desde o alto envía a súa mensaxe a todos os faros da Galiza:  En Galego. Pásao.

Prácticas neronianas e outras cousas

Segundo relatan as fontes antigas, Nerón –embora culpase os cristiáns do incendio para os perseguir sen piedade-  mandou queimar Roma para a reconstruír ao seu gusto, e dise que  mentres ardía a cidade el  estaba cantando versos da obra Iliou Persis, poema que comeza coa discusión dos troianos preguntándose que facer co cabalo de madeira que os gregos deixaran abandonado onde tiñan o campamento.  
Algo de neroniana ten a actuación política do Presidente da Xunta, porque en apenas uns días incendiou coas súas declaracións o inestable desequilibrio lingüístico da Galiza, avivando o lume onde só había fume, na perspectiva de reconstruír unha Galiza monolingüe (en castelán), instaurando finalmente a paz lingüística nesta fronteira do Imperio, da mesma maneira que Nerón fixou a paz na fronteira co Imperio Parto.
Non satisfeito con iso, acusa o profesorado que cumpre a lexislación vixente de non respectar os dereitos do alumnado e fai un chamamento público para incumprir o Decreto 124/2007. Nunca tal se viu!!!. Un Presidente de Goberno chamando os cidadáns a incumprir as normas legais vixentes, facendo apoloxía da anarquía.
Parece irreal. Mais é obvio que o Sr. Presidente  abriu este novo cabalo de Troia para seguir unha folla de ruta perfectamente trazada desde certas ondas radiofónicas, desde certa xerarquía relixiosa que obxecta e propón a rebelión social contra todo o que non sexa criacionismo, desde certa fundación que o mesmo proclama a inexistencia do cambio climático que o analfabetismo dos galegos e galegas e desde certas organizacións sociais que se amparan na falsidade da imposición lingüística para participar no xogo, quer de difundir  mentiras quer proclamar verdades con tal de lograr o obxectivo. E o obxectivo único é borrar da face da Terra todo o rastro que nos afaste do pensamento único, do mercado único, do amo único, do idioma único.
No acto de proclamación como candidato á Presidencia da Xunta, en novembro de 2008, tal como se difundiu nos medios de  comunicación, o Sr. Núñez Feijoo dirixiuse in memoriam a Xosé Cuíña en nome de Galicia, nai e señora. Tamén teño escoitado que o Sr.Presidente está casado con Galiza.
Galiza nai e esposa, tal é a percepción que o Sr.Presidente ten da realidade que lle tocou gobernar.
Disque Nerón asasinou, ou mandou asasinar, a súa propia nai, Agripina  e a Claudia, a súa esposa, ao regreso do exilio a que fora condenada. Estranxeira na súa patria, a nosa lingua comeza a vivir novamente, despois do regreso dese exilio de usos a que foi sometida, mais as medidas previstas polo PP,de non as frearmos, igualarán, inevitablemente, o seu destino co de Claudia. Agora a  responsabilidade será, , do Sr. Presidente, por máis que intente botar a culpa da destrución aos que entendemos que os galegos e as galegas temos dereito a que a nosa lingua propia  sexa oficial a todos os efectos e que o galego debe desfrutar no seu territorio do mesmo status legal que o castelán ten no seu.

Só quen sabe pode escoller

Na entrega dos premios Mestre Mateo 2008, o pasado día 30 en Pontevedra, Belén Regueira presentou un dos poucos discursos reivindicativos que soaron no Pazo da Cultura, lonxe dos habituais agradecementos a papá e mamá, que tamén os fixo, como elos imprescindíbeis na transmisión da lingua. O Conselleiro de Cultura, presente no acto, non deu mostras de sentirse cómodo. Noraboa para xornalista que resultou a mellor comunicadora do 2008.

[youtube=http://www.youtube.com/watch?v=NYH_Pltivpo&hl=es&fs=1]